Οι όροι άγχος και κρίση πανικού είναι δυο έννοιες που λανθασμένα ταυτίζονται. Συνηθίζεται να ακούμε κάποιον να λέει πως «έπαθε κρίση πανικού» θέλοντας να δώσει έμφαση στο άγχος που βιώνει τη συγκεκριμένη στιγμή. Τί είναι όμως το άγχος και ποια η διαφορά του από τις κρίσεις πανικού;
Άγχος είναι ένα από τα συναισθήματα που βιώνουμε – όχι μόνο σε στρεσογόνες περιπτώσεις – αλλά και σε περιόδους που βιώνουμε θετικά συναισθήματα (πρόκειται να ξεκινήσουμε μια καινούργια εργασία, μια νέα σχέση, να κάνουμε μια παρουσίαση κλπ) κι ενώ θα έπρεπε να είμαστε μόνο ενθουσιασμένοι, ανυπόμονοι, χαρούμενοι, παράλληλα βιώνουμε και το συναίσθημα του άγχους. Στη δεύτερη περίπτωση λοιπόν αναφερόμαστε σε αυτό ως δημιουργικό άγχος.
Το άγχος, στα κατάλληλα επίπεδα, μας βοηθά να είμαστε δημιουργικοί και να εξελισσόμαστε. Σε λίγο πιο αυξημένα επίπεδα, πιθανό να μας δημιουργήσει κάποια επιπλέον αρνητικά συναισθήματα όπως φόβο, ανασφάλεια, αδυναμία. Σε πολύ αυξημένα επίπεδα, το άγχος είναι πιθανό να σωματοποιηθεί, δηλαδή να μας προκαλέσει εφίδρωση, ταχυκαρδία κλπ.
“Η πιο σταθερή, και επομένως, η πιο υγιής αυτοεκτίμηση βασίζεται στο αξίωμα του σεβασμού παρά στην εξωτερική φήμη ή διασημότητα”
Abraam Maslow
Οι κρίσεις πανικού είναι ένα απότομο ξέσπασμα έντονου φόβου ή δυσφορίας, το οποίο κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Κατά τη διάρκεια αυτών των λεπτών, το άτομο βιώνει έντονα διάφορα συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, εφίδρωση, φόβο απώλειας ελέγχου, δυσφορία στο θώρακα, φόβο θανάτου κλπ. Οι κρίσεις πανικού μπορούν να προκληθούν από ήρεμη και από αγχώδη κατάσταση και δεν αποτελούν κίνδυνο για τη ζωή του ατόμου.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί πως συνηθίζεται μετά από την πρώτη κρίση πανικού το άτομο να καταβάλλεται από ένα δευτερογενή φόβο, αυτόν της πιθανής επανάληψης της κρίσης, με αποτέλεσμα να περιορίζει τις καθημερινές του δραστηριότητες προκειμένου να περιορίσει τις πιθανότητες να βρεθεί ξανά σε μια αντίστοιχη κατάσταση που θα τον θέσει εκτός ελέγχου εαυτού, κυρίως μπροστά σε άλλους.
Οι κρίσεις πανικού είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν σημαντικά με την παρέμβαση κάποιου ειδικού ψυχικής υγείας. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία αποτελεί μια αποτελεσματική θεραπευτική παρέμβαση που βοηθά στη μείωση της συχνότητας και της έντασης των κρίσεων και συμβάλει στη βελτίωση της καθημερινότητας του ατόμου.
